Agentic AI markeert een nieuwe fase in de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Deze systemen voeren niet alleen opdrachten uit, maar nemen zelfstandig beslissingen en handelen autonoom. Die autonomie roept vragen op: wie is verantwoordelijk? Hoe waarborgen we gelijkheid? En hoe houden we grip op technologie die steeds complexer wordt?
In het najaar van 2025 organiseerde de Aanpak Begeleidingsethiek samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties drie dialoogsessies over Agentic AI. Hierin bespraken we de volgende stap in AI-ontwikkeling waarbij systemen zelfstandig taken uitvoeren en beslissingen nemen.
In dit magazine lees je interviews met onder meer Sophie van Baalen (TNO), Hans Vermeijs (IBANXS) en Djoe Kuils (BZK). Ook vind je de verslagen van de dialoogsessies, een terugblik op de conferentie én scenario’s van een toekomst met Agentic AI.
Eén ding komt in al deze verhalen terug: ethiek is geen rem op innovatie, maar onderdeel ervan. Door tijdig het gesprek te voeren – met overheid, bedrijven en samenleving – bouwen we stap voor stap aan AI waar we ons als samenleving achter kunnen scharen.
Bij Agentic AI gaat het om AI die niet aangestuurd wordt door prompts of door ons ontworpen algoritmes, maar met agents die bij elkaar te rade gaan en ook in staat zijn tot actie. Het idee is aansprekend en beangstigend tegelijk. Daarom willen we graag weten waar dit al gebeurt. Dus zijn we gaan zoeken naar organisaties die gebruikmaken van AI-agents.
Dat bleken er nog maar weinig te zijn. Vaak wordt er toch nog een human in the loop gezet, zodat AI niet helemaal zijn eigen gang gaat. Maar in het bankwezen, voor HR en bij inkoop vonden we prachtige cases waarin de eerste serieuze stappen met AI-agents al worden gezet.
De cases zijn uitgewerkt met de Aanpak Begeleidingsethiek. Samen met gebruikers, professionals, wetenschappers en technici verkennen we de effecten, brengen we waarden in kaart en zoeken we naar handelingsopties – van (her)ontwerp tot afspraken en gedrag. Zo zorgen we dat Agentic AI een plek krijgt in de samenleving die aansluit bij onze waarden.
Lees hier meer over de Aanpak Begeleidingsethiek.
Er zijn drie inspirerende sessies gehouden, waarvan u de verslagen via deze nieuwsbrief kunt vinden. Begeleidingsethiek blijkt heel waardevol te zijn om dit soort gesprekken te voeren met de verschillende partijen om tafel. De uitkomsten zijn besproken op een conferentie én er zijn scenario’s geschreven voor de toekomstige ontwikkeling van AI-agents op basis van alle uitkomsten uit de sessies. Belangrijk om mee aan de slag te gaan, want de toekomst van AI-agents is groot én open.
Lees hier de verslagen van de sessies rondom Agentic AI
1. Recruitment AI Agent
2. Agentic AI in Fintech
3. Agentic AI voor inkoop bij de overheid
Artikelen uit de nieuwsbrief ‘Waardengedreven Dialogen – Agentic AI‘
1. Introductie nieuwsbrief ‘Waardengedreven Dialogen – Agentic AI’
2. Agentic AI en de impact op publieke waarden – Sophie van Baalen (TNO)
3. Hoe AI-agents werk menselijker kunnen maken – Wouter van der Harg (CGI)
4. Casus in beeld: De AI-agent als recruiter bij CM.com
5. Agentic AI in de praktijk – Ethische afwegingen bij IBANXS – Hans Vermeijs (IBANXS)
6. Kansen benutten, risico’s begrenzen: BZK over Agentic AI – Djoe Kuils (BZK)
7. Terugblik: Werkconferentie Agentic AI
8. Toekomstscenario’s: een blik op de toekomst met AI-Agents – Daniël Tijink (ECP) en Marleen van Leengoed (VBI studio)
